Karma

Karma is het Sanskriet woord voor ‘handeling’. Het is de opeenhoping van oorzaken en gevolgen die diep in ons leven liggen en vaak op een onzichtbare manier ons leven nu en in de toekomst beïnvloeden. In het boeddhisme betekent karma de opeenhoping van oorzaken en gevolgen die wij zelf hebben gevormd door al onze bewuste of onbewuste gedachten, woorden en daden.

Onze gedachten, woorden en daden uit het verleden (oorzaak) bepalen onze omstandigheden in het heden; en onze gedachten, woorden en daden in het heden bepalen onze omstandigheden in de toekomst (gevolg). Door ons karma kunnen we de verschillen verklaren waarmee wij in deze wereld worden geboren.

Karma is de opeenhoping van de oorzaken die wij zelf leggen en de gevolgen ervan. Als zodanig is het een kracht die onze toekomst beïnvloedt en die diep in ons leven werkzaam is.
Het Sanskriet woord karma betekende oorspronkelijk ‘handeling’. In het boeddhisme betekent het dat elke handeling – geestelijk, verbaal of lichamelijk; oftewel elke gedachte, elk woord of elke daad – een latente inwerking op ons leven heeft.

Deze inwerking, of karma, wordt waarneembaar wanneer het door een prikkel van buiten wordt geactiveerd. Volgens dit beginsel bepalen onze acties in het verleden onze omstandigheden in het heden, en bepalen onze acties in het heden op hun beurt de toekomst.

Verleden, heden en toekomst

Deze wet van karmische oorzaak en gevolg werkt door de drie bestaansperioden verleden, heden en toekomst heen en het is door karma dat we de verschillen kunnen verklaren waarmee we in deze wereld zijn geboren. Nichiren Daishonin legde dit uit met een passage uit een van Shakyamuni’s soetra’s:
“Als u wilt begrijpen welke oorzaken in het verleden gelegd zijn, kijk dan naar de gevolgen die in het heden zichtbaar zijn. En als u wilt weten welke gevolgen in de toekomst zullen optreden, kijk dan naar de oorzaken die in het heden aanwezig zijn.” (GND-II, 202)

Ons heden is het gevolg of resultaat van oorzaken die gelegd zijn in het verleden. Tegelijkertijd wordt het heden zelf de oorzaak die vormgeeft aan de toekomst.

De drie bestaansperioden verleden, heden en toekomst zijn alle vervat in het heden, in dit moment. Het belangrijkste is daarom onze houding, ons innerlijk besluit op dit moment. We kunnen vrijuit onze toekomst creëren door vastberaden te handelen, op dit moment.
De Indiase Mahayana-geleerde Nagarjuna legde dit denkbeeld uit met betrekking tot bewust en niet-bewust leven: “Bewuste wezens worden geboren op grond van individueel karma, en niet-bewuste wezens op grond van gedeeld karma.”

Met andere woorden, individuele levens worden manifest door hun individuele handelingen; niet-bewuste levensvormen – zoals bergen, rivieren en de aarde zelf – ontlenen hun bestaan aan gedeeld karma.

Karma veranderen

De leer van het veranderen van karma, die onderwezen wordt in Nichiren Daishonins boeddhisme, is een ongeëvenaard beginsel om in het leven te winnen en geeft alle mensen hoop, moed en vertrouwen. We kunnen deze leer boeddhistisch humanisme noemen, want er wordt in onthuld dat ieder afzonderlijk mens de kracht bezit om zijn of haar lotsbestemming te doorstaan en om elk soort negatief karma ten goede te keren.

Over het algemeen wordt uitgelegd dat karma wordt gevormd door oorzaken in het verleden en tot uitdrukking komt als gevolgen in het heden. Met andere woorden, er is een tijdsinterval tussen oorzaak en gevolg; ze zijn niet gelijktijdig. In het boeddhisme van Nichiren Daishonin leren we echter dat karma kan worden veranderd door de aangeboren boeddhanatuur tot uitdrukking te brengen.

Net als de talloze sterren aan de hemel verdwijnen wanneer de zon opkomt, kan de onpeilbare hoeveelheid negatief karma in ons leven worden uitgewist wanneer wij de levensstaat van boeddhaschap tevoorschijn brengen. Het veranderen van karma is niets anders dan de levenstendensen die ons in een negatieve spiraal vasthouden, te veranderen en ruim baan te maken voor een gelukkig leven.

Karma verdwijnt niet bij de dood; het gaat door naar het volgende leven. Ook het lijden van dit leven gaat in het volgende leven door. De dood biedt geen ontsnapping aan ons karma, of dat nu negatief of positief karma is. Daarom moeten we ons geloof juist niet opgeven als we in de loop van onze beoefening te maken krijgen met problemen of vervolging. Het ervaren van moeilijkheden is juist de kans om dat karma te veranderen.

Vanuit het gezichtspunt van de eeuwigheid van het leven duurt ons lijden in dit leven maar heel kort. Met de beoefening van Nichiren Daishonins boeddhisme streven we naar een geluk dat fundamenteel en eeuwigdurend is.