Discussie maart 2017

Studie

Discussieonderwerp – De Tien Werelden

Download Nederlands discussieonderwerp

Download English discussion topic

In het boeddhisme gaat het in de eerste plaats om onze levensstaat, het geluk of lijden dat we van moment tot moment ervaren. Er is altijd een wisselwerking tussen de omstandigheden buiten onszelf en onze innerlijke tendensen.

Dezelfde omstandigheden (bijvoorbeeld op onze werkplek) kunnen door de één ervaren worden als een intense lijdensweg, terwijl het voor iemand anders een opwindende uitdaging en bron van voldoening is. Het doel van onze boeddhistische beoefening is om onze innerlijke levensstaat te versterken, zodat we de moeilijkste en negatiefste omstandigheden het hoofd kunnen bieden en kunnen veranderen.

Op basis van de Lotus Soetra ontwikkelde de boeddhistische geleerde T’ien-t’ai uit China een systeem waarin hij de menselijke ervaringswereld onderverdeelt in tien levensstaten, ofwel tien ‘werelden’. Nichiren Daishonin nam deze leer over en werkte deze verder uit.
Wat zijn deze Tien Werelden?

Hel, een levensstaat van wanhoop waarin iemand volledig door lijden wordt beheerst. Het ervaren van hel helpt ons ook ernaar te blijven verlangen om onze omstandigheden te verbeteren en het lijden van anderen te begrijpen.

Honger, een levensstaat die gedomineerd wordt door misleid verlangen dat nooit bevredigd kan worden. Het is ook de drijvende kracht om een situatie te verbeteren. Mensen kunnen ernaar hunkeren om anderen gelukkig te zien en te vechten voor een betere wereld.

Dierlijkheid, een instinctieve levensstaat waarin iemand de sterkere vreest en de zwakkere intimideert. Heeft ook beschermende instincten in zich zoals zelfbehoud of het behoud van anderen.

Woede, een levensstaat die wordt gekenmerkt door de ongeremde drang om zich met anderen te meten, hen te overtreffen en te domineren, vaak onder het voorwendsel goed en wijs te zijn. Woede kan er ook voor zorgen dat we opkomen voor rechtvaardigheid.

Deze vier levensstaten worden de ‘vier slechte paden’ genoemd door de destructieve tendens die ze karakteriseren.

Menselijkheid, een kalme levensstaat die wordt gekenmerkt door het vermogen om logisch na te denken en in alle rust een oordeel te vellen. Terwijl het van fundamenteel belang voor onze identiteit als mens is, heeft deze staat ook iets kwetsbaars omdat we gemakkelijk in een van de lagere levensstaten kunnen terugvallen wanneer we met problemen worden geconfronteerd. Het heeft ook in zich dat we tevreden, kalm en redelijk zijn en geeft ons de gelegenheid om onze energie weer op te laden.

Vervoering is een levensstaat van vreugde, die met name ervaren wordt wanneer een verlangen in vervulling gaat of er aan lijden ontsnapt is. Het zorgt ook voor het euforische gevoel om in leven te zijn.

De levensstaten van Hel tot en met Vervoering worden samen de ‘zes lagere werelden’ genoemd. Ze zijn allemaal een reactie op veranderende omstandigheden buiten ons, waarbij we geen echte vrijheid of onafhankelijkheid ervaren;

Kennis, een levensstaat waarin men leert over het leven en over zichzelf door middel van anderen en bestaande kennis. Het kan ook leiden tot egocentrisme en vervreemding van anderen; Het kan ook leiden tot egocentrisme en vervreemding van anderen.

Bewustwording is een levensstaat waarin we een bepaald aspect van het leven gaan begrijpen door onze eigen waarneming en inzicht. Het kan ook leiden tot egocentrisme en de neiging om bij het oplossen van problemen bij voorkeur het verstand te gebruiken in plaats van wijsheid.

Deze twee levensstaten worden soms de ‘twee voertuigen’ genoemd, omdat mensen in deze levensstaten gedeeltelijk verlicht zijn en zich hebben bevrijd van sommige misleide verlangens.

Bodhisattva, het woord bestaat uit bodhi (verlichting) en sattva (wezens), en duidt op een levensstaat waarin iemand verlichting zoekt voor zichzelf en anderen. Het is een levensstaat van van compassie waarin we de beperkingen van ons egoïsme overwinnen en onvermoeibaar werken voor het welzijn van anderen. Het kan ook veranderen in arrogantie wanneer we het gevoel hebben superieur te zijn aan degenen die we helpen. Of we offeren ons op zonder aandacht te schenken aan onze eigen behoeften. Dit leidt ertoe dat we terugvallen in de lagere levensstaten.

Boeddhaschap, een levensstaat waarin een gewoon mens verlicht is geraakt tot de ware aard van het leven, en absoluut geluk en vrijheid ervaart binnen de realiteit van het dagelijks leven. Het is een levensstaat waarin we ons compleet voelen en een gevoel van eenheid met de fundamentele kracht van het universum ervaren; onverwoestbare vreugde, grenzeloze wijsheid, moed, compassie, creativiteit en levenskracht. Iemand in de levensstaat van boeddhaschap kan alles, inclusief de onvermijdelijke beproevingen van ziekte, ouderdom en dood, ervaren als een mogelijkheid om vreugde en vervulling te voelen. De levensstaat van boeddhaschap wordt zichtbaar door de altruïstische toewijding en handelingen in de levensstaat van bodhisattva.

Deze vier  bovenstaande levensstaten  worden ook wel de  ‘vier hogere  werelden’ genoemd en vergen echter wel inspanning van onze kant. We moeten onszelf willen ontwikkelen, onze energie verzamelen en leren hoe we er waarde mee kunnen creëren. Dit vergt geduld, vasthoudendheid en concentratie.

Het in elkaar besloten liggen van de Tien Werelden

Je zou deze tien levensstaten kunnen zien als de treden van een ladder die beklommen moet worden, maar dat zou betekenen dat de ladder met maar één trede tegelijk kan worden beklommen. De Lotus Soetra en het Nichiren Boeddhisme spreken echter over ‘het in elkaar besloten liggen van de Tien Werelden’. De Tien Werelden bestaan niet als afzonderlijke geïsoleerde levensstaten; elke levensstaat heeft de andere negen levensstaten in zich. Zelfs als de zelfdestructieve wereld van onophoudelijk lijden – die we kennen als hel – tot uitdrukking komt in iemands leven, dan blijven de andere werelden latent aanwezig. Elk ervan kan het volgende moment de dominante levensstaat van die persoon worden. Onze levensstaat is dus nooit statisch of onveranderlijk, maar blijft continu veranderen, van moment tot moment, ons hele leven lang. Dit wordt genoemd ‘het in elkaar besloten liggen van de Tien Werelden’.

In het licht van de theorie van de Tien Werelden zien we dat zelfs de gekwelde wereld van hel de staat van verlichting in zich draagt. Hoe uitzichtloos onze omstandigheden ook lijken, ieder moment weer kunnen we ervoor kiezen de hoogste levensstaat naar buiten te brengen.

  1. Ben je je in het dagelijks leven bewust van de werking van de Tien Werelden?
  2. Hoe beïnvloedt dit jou en heb je daar controle over?