Discussieonderwerp februari – Boeddhistische compassie

Het boeddhisme leert ons welke innerlijke tendensen ervoor zorgen dat we negatieve omstandigheden creëren zoals geweld, conflict, armoede, de vernietiging van het milieu en uitbuiting. De menselijke aard is de oorzaak van de grote problemen in de wereld, maar het is tegelijkertijd ook de oplossing. De tegenhanger van dit destructieve aspect van de menselijke aard, waarbij ons ego volledig en destructief tot uitdrukking komt, en het lijden dat het veroorzaakt, is compassie.

Compassie is de essentie van het boeddhisme. Boeddhistische compassie komt neer op het verlangen om lijden weg te nemen en vreugde te geven. Het is de verbondenheid met anderen en alles wat leeft, en komt voort uit de wens om alles en iedereen te zien groeien en gelukkig te worden. Bij compassie denken we vaak alleen aan medelijden, maar medelijden kan erg neerbuigend zijn. Compassie komt voort uit gelijkwaardigheid en respect voor de waardigheid van het leven – van ons eigen leven en dat van anderen.

President Ikeda schrijft: “Echte boeddhistische compassie heeft niets te maken met sentiment of medelijden. Met sentiment of medelijden helpen we anderen niet om een overwinning te behalen; we kunnen hiermee niet echt het lijden wegnemen en vreugde schenken.”1 Echte compassie is bedoeld om anderen te helpen zo sterk te worden dat ze de kracht en de moed die in hun leven aanwezig is kunnen oproepen, waardoor ze in staat zijn hun problemen te overwinnen. Het lijkt misschien een daad van compassie om een moeilijke situatie voor iemand op te lossen, maar werkelijke compassie is die persoon zo te helpen, dat hij zelf in staat is zijn probleem te overwinnen en gelukkig te worden. Door iemands probleem op te lossen, wordt hij juist zwakker, afhankelijk en minder zelfstandig.

We hebben wijsheid nodig om anderen aan te moedigen op een manier die bij hen past. Compassie en wijsheid zijn dus nauw met elkaar verbonden. Daar komt nog bij dat we zelfs voor een kleine daad van vriendelijkheid een zekere mate van moed nodig hebben. Nichiren vestigde de beoefening van Nam-myoho-renge-kyo als een praktisch middel om de kracht en het grenzeloze potentieel van onze menselijkheid naar buiten te brengen en met vertrouwen en vreugde door het leven te gaan. Voor beoefenaars van het Nichiren Boeddhisme wordt het delen van deze beoefening met anderen dan ook gezien als een daad van compassie.

Leven op basis van compassie betekent dat we geloven in het grenzeloze, inherente potentieel van onszelf en anderen. Wanneer we te maken krijgen met tegenslagen en onwetendheid is het makkelijk het vertrouwen in onszelf en anderen te verliezen. Dit gebrek aan vertrouwen is kenmerkend voor de wereld waarin we nu leven. De kern van het Nichiren Boeddhisme is te blijven geloven in de aangeboren goedheid en het oneindige potentieel van onszelf en anderen. Het is de basis van ons optimisme en onze acties waarmee we een positieve verandering in de wereld realiseren.

  • Heb je een ervaring met het delen van de beoefening waardoor de ander zelf zijn probleem heeft kunnen oplossen?
  • Heb je een ervaring met het ontwikkelen van compassie?
  • Waarom is er moed voor nodig om anderen te vertellen over het Nichiren Boeddhisme?

1 SGI Nieuwsbrief 7882.