Discussieonderwerp mei – De drie hindernissen en vier duivels

Het boeddhistische beginsel de ‘drie hindernissen en vier duivels’1 zijn negatieve functies die in onszelf en in onze omgeving verschijnen om te proberen de hoge, positieve levensstaat, die we met  onze beoefening opbouwen, proberen te belemmeren en te ondermijnen. Hierdoor verzwakt onze wil om voor ons eigen geluk te vechten en dat van anderen, en verdwijnen onze moed en wijsheid.

De ‘werkelijke identiteit’ van deze negatieve functies is de fundamentele duisternis of onwetendheid die van nature in ons leven aanwezig is. Fundamentele duisternis duidt op onwetendheid ten aanzien van de Mystieke Wet en de waardigheid van het leven. Het ontkent het nobele potentieel voor boeddhaschap dat iedereen bezit.

Daarom gaat het in het boeddhisme om winnen of verliezen. Het is een gevecht tussen verlichting en onwetendheid. President Ikeda zegt hierover: “Het boeddhisme is een gevecht tussen de boeddha (onze boeddhanatuur) en de duivel (onze fundamentele duisternis). Door de drie hindernissen en vier duivels zichtbaar te maken, de strijd met ze aan te gaan en ze te verslaan, kunnen we een boeddha worden.”2

De ‘drie hindernissen en vier duivels’ zijn: De ‘hindernis van aardse verlangens’ verschijnt wanneer iemands geest of wil het meest kwetsbaar is. De drie vergiften hebzucht, woede en onwetendheid worden vaak als voorbeeld genoemd van aardse verlangens, maar arrogantie, twijfel en wantrouwen horen hier ook bij. De ‘hindernis van karma’ wat ook kan duiden op de tegenwerking van onze partner, kinderen of familieleden. De ‘hindernis van vergelding’ ook wel hindernissen veroorzaakt door iemands meerderen, zoals gezaghebbers of ouders.

‘Duivels’ worden ook wel de ‘rovers van voorspoed en de ‘rovers van het leven’ genoemd. De vier duivels zijn: De duivelse functie  van aardse verlangens zijn hindernissen die voortkomen uit de drie vergiften hebzucht, woede en onwetendheid. De duivel van de vijf componenten3, hindernissen die veroorzaakt worden door iemands lichamelijke en geestelijke toestand. De duivel van de dood, de hindernis die wordt veroorzaakt door onze eigen dood of die van anderen, waardoor twijfel ontstaat. De hemelduivel, ook wel ‘duivelkoning van de zesde hemel’ genoemd, verschijnt als de hindernis van de negatieve functie van invloedrijke mensen in onze omgeving die ons tegenhouden onze boeddhistische beoefening te blijven doen, waardoor we blijven lijden.

Nichiren Daishonin schrijft herhaaldelijk dat deze hindernissen verschijnen ‘in verwarrende vorm’, waardoor hun invloed niet gemakkelijk te herkennen is. Het is belangrijk dat we ze leren herkennen en dat we de kracht ontwikkelen om ze te overwinnen. Anders lopen we het risico dat we er angstig door worden of ons erdoor laten beïnvloeden.

De moeilijkheden die we in het leven ondervinden, bieden ons de mogelijkheid om sterker te worden, ons karakter te verbeteren en een beter leven te creëren. Door onze moeilijkheden met onze boeddhistische beoefening te overwinnen, ‘trainen’ en ontwikkelen we  onze  wijsheid,  levenskracht,  moed  en  compassie  –  de  eigenschappen  van  onze boeddhanatuur. Hierdoor beschouwen we onze problemen als een kans om een stevig fundament te leggen voor onverwoestbaar geluk.

  • Waarom is het belangrijk negatieve functies te herkennen?
  • Heb je een ervaring met het overwinnen van negatieve functies in je leven?

1 Het woord duivel heeft niets te maken met een wezen met hoorntjes. Het staat voor alle negatieve functies die onze verlichting belemmeren.

2 SGI-USA, An Introduction to Buddhism (Een introductie tot het boeddhisme), 46-48.

3 De vijf componenten  zijn: 1. vorm: het lichaam met de vijf zintuigen  (zicht, gehoor, reuk, smaak, gevoel). 2. waarneming: informatieoverdracht en de integratie in de geest als zesde zintuig. 3. begrip: het vormen van ideeën. 4. wil: de motivatie om te handelen op basis van informatie en ideeën. 5. bewustzijn: het onderscheidingsvermogen dat waarneming, begrip en wil mogelijk maakt