2010-12 Studieonderwerp
Achtergrond van ‘De drie soorten schatten’
Deze brief is geschreven op een moment dat de samoerai Shijo Kingo te maken had met zware beproevingen. Drie jaar eerder (in 1274) had hij bij zijn leenheer, Ema, de beoefening van het boeddhisme van Nichiren Daishonin geïntroduceerd. Ema, die zelf een volgeling was van de Ware Woord-Voorschriften School, nam hierop afstand van hem, waarna Kingo’s collega’s tegen hem gingen samenspannen. Dit nam de vorm aan van valse geruchten die werden verspreid, tot zelfs pogingen om hem te elimineren. Het feit dat hij niet langer het vertrouwen van Ema had, maakte de situatie zeer moeilijk voor hem en zijn gezin. Op een gegeven moment was er de dreiging dat al zijn land zou worden afgenomen. Al deze tijd bleef Shijo Kingo trouw de aanwijzingen van Nichiren opvolgen en koos hij voor zijn overtuiging.
Toen werd Ema ernstig ziek. Shijo Kingo, die veel kennis had van medicijnen, was de aangewezen persoon om hem beter te maken. Zo diende zich voor Kingo de gelegenheid aan om de band met zijn leenheer te herstellen. Dit zette zijn collega’s ertoe aan hem nog heftiger te bestrijden.
Als hij deze situatie rapporteert aan Nichiren Daishonin, schrijft deze hem een antwoord in de vorm van ‘De drie soorten schatten’. De Daishonin is zich ervan bewust dat Shijo Kingo zich zou kunnen laten leiden door hooghartigheid nu hij in de positie is het leven van Ema te redden en daarmee ook zijn eigen eer. Hij zou zijn gebruikelijke voorzichtigheid kunnen laten varen en een gemakkelijke prooi kunnen worden voor zijn tegenstanders. In zijn brief geeft Nichiren veel praktische aanwijzingen hoe Shijo Kingo zich moet gedragen. De allerbelangrijkste aanwijzing gaat echter over de houding in geloof. We moeten er altijd voor zorgen allereerst de schatten van het hart te ontwikkelen, en op basis daarvan alle moeilijkheden overwinnen.
Van de ‘drie soorten schatten’ de schat van het hart
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
“Het is een zeldzaamheid om als mens geboren te worden. Het aantal wezens dat met menselijk leven is begiftigd, is zo klein als de hoeveelheid aarde die men op een vingernagel kan leggen. Het is moeilijk om je leven als mens in stand te houden – net zo moeilijk als het voor de dauw is om op het gras te blijven liggen. Maar het is beter één dag eervol te leven, dan 120 jaar te worden en oneervol te sterven. Leid uw leven zo, dat alle mensen in Kamakura u zullen prijzen en tegen elkaar zeggen dat Nakatsukasa Saburo Saemon-no-jo zijn leenheer trouw dient, zich ijverig inzet voor het boeddhisme en altijd aandacht heeft voor het welzijn van zijn medemensen. Kostbaarder dan de schatten in een pakhuis zijn de schatten van het lichaam, en het meest kostbaar van alle zijn de schatten van het hart. Streef vanaf het moment dat u deze brief leest naar het vergaren van de schatten van het hart!” (GND-II, 357)
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
‘Schatten van het pakhuis’ duiden op materiële zaken en bezittingen, en ‘schatten van het lichaam’ zijn gezondheid, vaardigheden en aanzien. De ‘schatten van het hart’ duiden op innerlijke rijkdom. Maar op een dieper niveau zijn de schatten van het hart het geloof in het boeddhisme van Nichiren Daishonin en een boeddhastaat, gepolijst door geloof. Nichiren legt uit dat het vergaren van deze innerlijke schatten de basis is voor iedere overwinning.
Om onverwoestbaar geluk te bereiken is het noodzakelijk onszelf oprecht uit te dagen en ons karma te veranderen. Dit wordt aangeduid met de term ‘menselijke revolutie’, een verandering in ons hart waarbij we onze innerlijke duisternis en zwakte willen doorbreken.
Daarom geeft Nichiren Daishonin in deze brief heel specifieke raad aan Shijo Kingo: “Leid uw leven zo, dat alle mensen in Kamakura u zullen prijzen en tegen elkaar zeggen dat Nakatsukasa Saburo Saemon-no-jo zijn leenheer trouw dient, zich ijverig inzet voor het boeddhisme en altijd aandacht heeft voor het welzijn van zijn medemensen.” (GND-II, 357) Hiermee geeft hij drie gebieden aan waarop Shijo Kingo zijn overwinning moet laten zien: 1. het opbouwen van een relatie van wederzijds vertrouwen met zijn leenheer; 2. de onophoudelijke inspanning als beoefenaar van de Mystieke Wet; en 3. het vertrouwen winnen van de mensen om hem heen. De schatten van het hart zullen in al deze uitdagingen tot uitdrukking komen, oftewel, wij zullen echt overwinnen wanneer we de boeddhastaat in alle gebieden van het leven laten schitteren.
In zijn lezingenreeks over deze gosho zegt president Ikeda:
Wanneer wij ons baseren op de schatten van het hart, worden de werkelijke waarde en kwaliteit van de schatten van het pakhuis en van het lichaam ook zichtbaar in ons leven. Kortom, we moeten ervoor zorgen dat het een fundamenteel levensdoel is om de schatten van het hart te vermeerderen. Als we dit elementaire doel uit het oog verliezen en in plaats daarvan ernaar streven de schatten van het pakhuis en van het lichaam te vermeerderen, zal dat alleen maar leiden tot gehechtheden. In dat geval kan de angst om dergelijke materiële of fysieke schatten te verliezen de oorzaak van lijden vormen. Daarom is het belangrijk om allereerst de schatten van het hart te vermeerderen. Dit is een correcte levenshouding.1
Boeddhaschap van binnenuit, bescherming van buiten
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
“Het boeddhisme leert dat, wanneer de boeddhanatuur zich van binnenuit manifesteert, deze bescherming ontvangt van buiten. Dit is een van de fundamentele beginselen van deze leer.” (GND-II, 352)
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
In een andere gosho (WND-I, 887) geeft Nichiren het voorbeeld van een vogel in een kooi. Wanneer de vogel zingt, komen de vogels in de lucht daarop af en omdat de vogels in de lucht erop afkomen, probeert de vogel uit de kooi te komen. Hij legt uit dat, wanneer we Myoho-renge-kyo in ons eigen leven eren als het voorwerp van toewijding, de boeddhastaat die in ons zit wordt opgeroepen en tot uitdrukking gebracht door het reciteren van Nam-myoho-renge-kyo.
De Mystieke Wet is de fundamentele wet van het hele universum. De daimoku heeft als praktisch doel het tot uitdrukking brengen van onze boeddhastaat, de kracht van deze Mystieke Wet in ons eigen leven. Met daimoku activeren we echter niet alleen onze eigen boeddhastaat maar ook die in het hele universum. Deze uit zich in de vorm van beschermende functies. De voorwaarde hiervoor is een sterke daimoku, gericht op het overwinnen van alle hindernissen en om gelukkig te worden door de kracht van de Mystieke Wet.
President Ikeda licht dit als volgt toe:
Met andere woorden, omdat we allemaal de boeddhanatuur bezitten, wordt, als we Nam-myoho-renge-kyo reciteren met een heldere gerichte geest, het leven van de Boeddha in ons opgeroepen en komt het tevoorschijn. Door onze innerlijke boeddhaschap tot uitdrukking te brengen verschijnt er bescherming vanbuiten. Dit alles hangt af van onze innerlijke gerichtheid of vastberadenheid.
In het licht van het beginsel ‘de boeddhanatuur manifesteert zich van binnenuit en ontvangt bescherming van buiten’ kunnen we beslist elke situatie of omgeving veranderen door eerst onze fundamentele denkrichting te veranderen en de boeddhanatuur te onthullen. Elke vorm van angst verdwijnt op het moment dat we met ons hele hart geloven: ik alleen ben de scenarioschrijver van mijn leven.2
Shakubuku
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
“Het doel van de verschijning in deze wereld van boeddha Shakyamuni, de heer der leerstellingen, is gelegen in zijn gedrag als mens.” (GND-II, 359)
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Wat Nichiren keer op keer in zijn brieven uitlegt, is dat we goed moeten begrijpen dat het doel van Shakyamuni’s komst in deze wereld ligt in zijn gedrag als mens. Hierin kunnen we een voorbeeld zien van wat het betekent om je leven te baseren op de schatten van het hart.
De schatten van het hart zijn op zich onzichtbaar voor ons oog. Wanneer deze innerlijke schatten concrete vorm aannemen als de oprechte inspanningen voor anderen, dan worden ze voor anderen het zichtbare bewijs van de kracht van de Mystieke Wet en van de boeddhanatuur.
De schatten van het hart te zien als de meest kostbare (vgl. GND-II, 357) drukt het gevoel voor waarden uit voor wat in het leven het belangrijkst en kostbaarst is. Anderen respect tonen in onze daden vormt de norm voor ons gedrag als boeddhist, op basis van dit gevoel voor waarden.3
Karma kan worden veranderd door anderen respect te tonen. Door, zolang we leven, de leer van de Lotus Soetra met anderen te delen, kunnen we de uiteindelijke overwinning behalen van het bereiken van boeddhaschap. Dit soort actie komt namelijk voort uit een krachtige toewijding aan het beginsel dat iedereen boeddhaschap bezit. Door deze toewijding trouw te blijven, zelfs in grote moeilijkheden, kunnen we dit beginsel diep in ons leven verankeren. Op die manier maken de inspanningen voor het doen van shakubuku deel uit van onze eigen boeddhistische beoefening.
Meester en leerling
Tweede president van de Soka Gakkai Tsunesaburo Makiguchi gaf altijd de raad dat wanneer je in een impasse zit, je dan moet terugkeren naar het uitgangspunt. In het boeddhisme van Nichiren Daishonin is dit uitgangspunt de eenheid van meester en leerling. Wanneer we steeds opnieuw kunnen teruggaan naar dit punt en de gelofte doen om ons samen met onze meester in te spannen, dan zullen we nooit in een impasse raken.
President Ikeda:
De sleutel tot overwinning is het op één lijn brengen van ons eigen hart met dat van onze leermeester die trouw de Wet belichaamt en verspreidt. Als we de richtlijnen van onze leermeester negeren en simpelweg afgaan op onze eigen wankelmoedige geest, dan zullen we niet in staat zijn het moeizame pad van de boeddhistische beoefening tot het einde te gaan. In een soetra staat: “Word de meester van uw geest in plaats van u door uw geest te laten beheersen.” (vgl. GND-II, 306) Pas als we ons geloof in praktijk brengen in dezelfde geest als onze leermeester, kunnen we echt de meester worden van onze geest en in dit leven boeddhaschap bereiken.4
Itai doshin
In ‘De drie soorten schatten’, geschreven aan Shijo Kingo, legt Nichiren uit dat hij goede banden moet onderhouden met de vier nachtwachten. Ook zij waren volgelingen van Nichiren en in de situatie waarin Shijo Kingo zich bevond, waren ze van cruciaal belang voor zijn veiligheid. Nichiren zegt hierover: “Hoezeer u er ook tegen opziet, u moet proberen met hen een vriendschappelijke relatie te onderhouden.” (GND-II, 355) In andere brieven aan Shijo Kingo geeft hij soortgelijke aanwijzingen: “Ook al hebben zij hun gebreken, als die niet zo belangrijk zijn, doe dan alsof u ze niet ziet” (WND-II, 731); en: “Nogmaals, u moet beslist op goede voet staan met degenen die in deze leer geloven, zonder te kijken of te luisteren naar of te wijzen op bepaalde eigenschappen van hen die u niet bevallen” (WND-I, 907).
President Ikeda:
In plaats van te denken dat deze raad alleen bedoeld is voor Shijo Kingo, moeten we deze als eeuwige richtlijn zien voor iedereen dit het boeddhisme van Nichiren Daishonin beoefent. Goede banden onderhouden met iedereen, onze kostbare medebeoefenaars waarderen - deze richtlijnen zijn ook van toepassing op de SGI. Wanneer we een hechte eenheid vormen, kunnen we alle hindernissen en negatieve krachten te boven komen en grote stappen vooruit doen in de ontwikkeling van kosenrufu. Duivelse functies zullen steeds weer proberen om verdeeldheid te zaaien. Wanneer medeleden zich gaan bezighouden in een bedekte onderlinge strijd, dan zullen ze elkaar alleen maar ondermijnen, waar duivelse functies gebruik van maken. Zoals Nichiren Daishonin schrijft: “Wanneer het u niet lukt in eenheid te handelen, dan bent u net als de watersnip en het schelpdier die, in een strijd verwikkeld, beide ten prooi vielen aan de visser.” (WND-II, 914)5
1 Uit president Ikeda’s lezingenreeks over de gosho ‘De drie soorten schatten’, SGI Newsletter 7929.
2 Idem, SGI Newsletter 7891.
3 Idem, SGI Newsletter 7929.
4 Idem, SGI Newsletter 7929.
5 Idem, SGI Newsletter 7908.